Ethische influencermarketing & reclameregels

Reclamecode Social Media 2026: Wat Verandert Er Voor Jou Als Influencer?

Per 1 juli 2026 is de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing (RSM) gewijzigd. De belangrijkste verandering: de code geldt nu expliciet ook voor UGC-creators en kleinere influencers, en cadeaus, uitnodigingen en affiliate links moeten net zo duidelijk vermeld worden als betaalde samenwerkingen. In dit artikel lees je precies wat er verandert en hoe je vandaag nog compliant wordt.

Wat is er precies veranderd in de RSM per 1 juli 2026?

Sinds 1 juli 2026 geldt een herziene versie van de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing (RSM). De code, voor het laatst aangepast in 2022, is verduidelijkt op vier punten: wie eronder valt, wat een "relevante relatie" precies is, hoe je een samenwerking moet vermelden en hoe adverteerders moeten toezien op naleving (Stichting Reclame Code, 2026).

Belangrijk om te weten: dit is geen compleet nieuwe wet. De basisregel blijft hetzelfde. Reclame moet direct herkenbaar zijn als reclame. Wat wél verandert, is hoe streng en concreet die regel wordt uitgelegd, en voor wie hij precies geldt.

Voor wie geldt de nieuwe reclamecode?

De RSM gold altijd al voor "verspreiders" die een samenwerking hebben met een adverteerder. Nieuw is dat de toelichting nu expliciet benoemt wie daaronder valt: niet alleen de klassieke influencer, maar ook UGC-creators, beroemdheden, virtuele influencers en zelfs nano-influencers (DDMA, 2026).

Dat is relevant, ook als je zelf geen honderdduizenden volgers hebt. Waar veel creators er voorheen van uitgingen dat de regels vooral voor "grote" influencers golden, maakt de nieuwe code duidelijk: het gaat niet om je bereik, het gaat om of er een samenwerking is.

Heb je een relatie met een merk waarbij je iets van waarde ontvangt in ruil voor content, dan val je onder de RSM. Punt.

Wat is een "relevante relatie" volgens de nieuwe code?

Dit is misschien wel de belangrijkste verduidelijking. Een relevante relatie is elke relatie tussen jou en een adverteerder die gericht is op het verspreiden van reclame, in ruil voor betaling of een ander voordeel, en die de geloofwaardigheid van je content kan beïnvloeden.

De herziene toelichting werkt dit uit in drie hoofdcategorieën (DDMA, 2026):

  • Advertentie. Je krijgt betaald en wordt door het merk gevraagd content te posten.
  • Cadeau of gift. Je ontvangt gratis producten of diensten en besteedt in je post specifiek aandacht aan die gift.
  • Uitnodiging. Je wordt uitgenodigd voor bijvoorbeeld een persreis of event en besteedt daar in je post specifiek aandacht aan.

Daarnaast noemt de nota van toelichting bij de wijziging expliciet dat ook andere vormen van voordeel meetellen, zoals extra zichtbaarheid, exposure of engagement die je krijgt als gevolg van een afspraak met een adverteerder (Stichting Reclame Code, 2026). En volgens een recente uitspraak van het College van Beroep telt ook het ontvangen van commissie over verkopen, dus ook affiliate-inkomsten, mee als relevante relatie (Stichting Reclame Code, 2026).

Een kortingscode delen of "je support mij" schrijven is dus niet genoeg. Uit een recente uitspraak van de Reclame Code Commissie bleek dat een influencer zowel commissie via kortingscodes als gratis producten ontving, zonder dit als samenwerking te vermelden. De Commissie oordeelde dat dit in strijd was met de code, juist omdat de vermelding niet uitdrukkelijk genoeg was (Stichting Reclame Code, z.d.).

Hoe vermeld je een samenwerking correct?

Voor elke categorie geldt een andere, maar wel concrete richtlijn (DDMA, 2026):

  • Bij een advertentie volstaat een duidelijke vermelding zoals "AD", "Reclame" of het betaald-partnerschapslabel van het platform zelf.
  • Bij een cadeau of gift kan een vermelding als "gekregen van @merk" passend zijn.
  • Bij een uitnodiging geldt hetzelfde principe: benoem expliciet dat je uitgenodigd bent.

Let op: vermeldingen als #partner en #collab volstaan niet meer. Deze termen zijn te vaag om direct duidelijk te maken dat het om reclame gaat (DDMA, z.d.).

Waar en hoe moet die vermelding precies staan?

Dit is het punt waarop de meeste overtredingen in de praktijk misgaan, en het punt dat in de herziene code het scherpst is aangescherpt.

De vermelding moet direct zichtbaar zijn, bij voorkeur als eerste woord of eerste zin van je tekst (DDMA, 2026). Niet ergens onderaan een uitgeklapte beschrijving, en niet verstopt tussen twintig hashtags.

Dat dit geen ondergeschikt detail is, blijkt uit een uitspraak van de Reclame Code Commissie van juni 2026. Een vermelding van "#ad" die pas zichtbaar werd nadat een kijker de beschrijving had uitgeklapt, werd afgekeurd. De Commissie oordeelde dat een consument het bericht kan bekijken zonder die beschrijving uit te klappen, en dat de relevante relatie daarom niet "onmiddellijk en ondubbelzinnig herkenbaar" was, zoals de code vereist (Bureau Brandeis, 2026).

Een paar praktische regels die uit de herziene toelichting volgen:

  • Plaats elke Story afzonderlijk zelfstandig zichtbaar. Vermeld je iets in de eerste Story van een reeks, dan is dat niet automatisch geldig voor de volgende Stories.
  • Plaats je dezelfde content op meerdere platforms, dan moet op elk platform apart duidelijk zijn dat het om reclame gaat.
  • Plaats je meerdere posts binnen dezelfde samenwerking op verschillende momenten, dan moet elke post opnieuw transparant gelabeld worden.

Voor jou als creator betekent dit concreet: een algemene afspraak van "ik zet er wel ergens #ad bij" is niet meer voldoende. Je moet per uiting, per platform en per moment opnieuw nadenken over een directe, zichtbare vermelding.

Wat betekent dit voor affiliate marketing en AI-content?

Twee onderwerpen die in de vorige versie van de code nauwelijks aan bod kwamen, krijgen nu voor het eerst een eigen plek.

Affiliate marketing krijgt een eigen toelichting. Verdien je aan aankopen via een link of kortingscode, dan moet je dat helder uitleggen, niet alleen impliciet via de code zelf (DDMA, 2026).

AI en virtuele influencers krijgen ook een concrete bepaling. De code schrijft niet voor hoe je AI wel of niet mag gebruiken, maar stelt wel dat het gebruik ervan niet mag misleiden (DDMA, 2026). Werk je bijvoorbeeld met een AI-gegenereerde stem, beeld of avatar in een samenwerking, dan moet voor de kijker duidelijk zijn dat dit het geval is, zodra dat relevant is voor hoe zij de content beoordelen.

Wat gebeurt er als je de regels niet naleeft?

Het is belangrijk om twee dingen uit elkaar te houden.

De Reclame Code Commissie (RCC) is een vorm van zelfregulering. Bij een klacht beoordeelt de RCC of een uiting in strijd is met de RSM, en doet dan een aanbeveling om niet meer op die manier reclame te maken. Een boete legt de RCC zelf niet op.

Los daarvan vallen grotere creators, afhankelijk van hun bereik, ook onder de Mediawet en het toezicht van het Commissariaat voor de Media. Dat commissariaat kan, in het uiterste geval, wel een daadwerkelijke boete opleggen, tot 225.000 euro. In de praktijk is de kans dat een individuele influencer een boete van die omvang krijgt klein, maar de bevoegdheid bestaat wel degelijk (DDMA, z.d.).

Belangrijker dan de kans op een boete is wat een aanbeveling van de RCC in de praktijk betekent: een publieke uitspraak waarin jouw naam en die van het merk gekoppeld worden aan een overtreding. Voor je geloofwaardigheid als creator is dat vaak een grotere schadepost dan een boete ooit zou zijn.

Ook adverteerders zijn overigens medeverantwoordelijk. Uit meerdere uitspraken van de RCC in 2026 blijkt dat een merk zich niet kan verschuilen achter een contractuele afspraak met de influencer. Het merk moet zich actief inspannen om naleving te waarborgen en zelf ingrijpen bij een overtreding (Bureau Brandeis, 2026). Dat is relevant voor jou: als een merk je vraagt om vaag te blijven over een samenwerking, dan loopt dat merk zelf ook risico, en is dat geen excuus om zelf minder zorgvuldig te zijn.

Praktisch stappenplan: zo ben je vandaag nog compliant

  1. Check elke actieve samenwerking. Loop je huidige samenwerkingen na, ook de kleine cadeaus en uitnodigingen die je misschien niet als "echte" samenwerking beschouwde.
  2. Vervang vage labels. Verwijder #partner en #collab uit je standaardteksten en vervang ze door "AD", "Reclame" of een concrete formulering zoals "gekregen van @merk".
  3. Zet de vermelding vooraan. Verplaats de vermelding naar het eerste woord of de eerste zin, niet naar het einde van een uitgeklapte beschrijving.
  4. Label elke uiting los. Vermeld een samenwerking per Story, per platform en per post opnieuw, ook als je dezelfde content hergebruikt.
  5. Wees expliciet bij affiliate links. Leg uit dat je commissie ontvangt, ook als je geen directe betaling krijgt voor de post zelf.
  6. Wees transparant over AI-gebruik. Vermeld het gebruik van AI-stemmen, beelden of avatars als dat relevant is voor hoe je publiek de content beoordeelt.
  7. Leg afspraken schriftelijk vast. Ook als er geen formeel contract is, blijkt uit uitspraken van de RCC dat een relevante relatie al kan ontstaan zonder schriftelijke overeenkomst. Leg daarom ook informele afspraken kort vast, voor jezelf en als bewijs richting het merk.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de nieuwe regels voor reclame als influencer in 2026? Per 1 juli 2026 is de RSM verduidelijkt op wie eronder valt (ook UGC-creators en nano-influencers), wat een relevante relatie precies inhoudt (ook cadeaus, uitnodigingen en affiliate-commissies), en hoe je een samenwerking moet vermelden (direct zichtbaar, per uiting opnieuw).

Moet ik gratis producten ook altijd melden als reclame? Ja. Zodra je in je post specifiek aandacht besteedt aan een product of dienst die je gratis hebt ontvangen, is er sprake van een relevante relatie die je duidelijk moet vermelden, bijvoorbeeld met "gekregen van @merk".

Wanneer ben ik als influencer verplicht om een samenwerking te labelen? Zodra er een relatie is met een adverteerder die gericht is op het verspreiden van reclame, in ruil voor betaling of een ander voordeel, en die de geloofwaardigheid van je content kan beïnvloeden. Dat geldt voor betaalde opdrachten, gratis producten, uitnodigingen, affiliate-commissies en zelfs extra zichtbaarheid die je krijgt als onderdeel van een afspraak.

Mag ik nog #partner of #collab gebruiken als vermelding? Nee, deze aanduidingen worden niet meer als voldoende duidelijk beschouwd. Gebruik in plaats daarvan concrete labels zoals "AD", "Reclame" of een platformlabel voor betaald partnerschap.

Kan ik als influencer echt een boete krijgen? Een boete vanuit de Reclame Code Commissie zelf niet, die doet alleen een aanbeveling. Grotere creators vallen daarnaast onder de Mediawet en het toezicht van het Commissariaat voor de Media, dat in het uiterste geval een boete tot 225.000 euro kan opleggen. In de praktijk is dat zeldzaam, maar het risico op reputatieschade door een publieke uitspraak is voor de meeste creators een reëlere zorg.

Geldt de RSM ook als ik maar een klein aantal volgers heb? Ja. De herziene toelichting maakt expliciet dat ook nano-influencers en UGC-creators eronder kunnen vallen. Bepalend is niet je bereik, maar of er een relevante relatie is met een adverteerder.

Slotwoord: Dit artikel is geschreven op basis van grondig onderzoek van de officiële bronnen van Stichting Reclame Code en DDMA, aangevuld met recente uitspraken van de Reclame Code Commissie. We werken bij Leading Creators altijd met de meest actuele, verifieerbare bronnen, juist omdat verkeerde of verouderde informatie over reclameregels je als creator direct kan raken.

Disclaimer: hoewel deze blog rust op de bijgevoegde bronnen, adviseren we je ten alle tijde om je eigen onderzoek te doen. Dit artikel is geen juridisch advies. Twijfel je over een specifieke samenwerking, raadpleeg dan een jurist of neem contact op met Stichting Reclame Code.

gerelateerde artikelen

Ondernemen als influencer
August 25, 2026
Van Creator Naar Ondernemer: Stappenplan Om Minder Afhankelijk Te Worden Van Opdrachtgevers

De overstap van influencer naar ondernemer draait om één ding: minder afhankelijk worden van losse opdrachtgevers en platforms die je zelf niet in de hand hebt. In dit artikel lees je wat onderzoek zegt over inkomensdiversificatie, en met welk stappenplan je zelf die overstap maakt.

Enrico Moen
Ondernemen als influencer
August 25, 2026
Hoe Bepaal Je Je Tarief Als Influencer? Praktisch Stappenplan Met Rekenvoorbeeld

Je tarief als influencer bepaal je niet alleen op basis van je aantal volgers, engagement, platform en contentformat wegen minstens zo zwaar mee. In dit artikel lees je welke Nederlandse benchmarktarieven gelden, en hoe je je eigen tarief stap voor stap berekent.

Enrico Moen
Ondernemen als influencer
August 25, 2026
Eén Grote Merkdeal Versus Meerdere Kleine Deals: Wat Is Slimmer Voor Je Inkomen?

Eén grote merkdeal voelt vaak als de veiligste keuze, maar concentreert ook al je risico bij één opdrachtgever. Meerdere kleinere deals geven meer stabiliteit, maar kosten meer tijd en onderhandelingsenergie. In dit artikel lees je wat de cijfers zeggen over beide modellen, en met welk rekenvoorbeeld je zelf bepaalt wat bij jou past.

Enrico Moen
Become a leading creator
Become a leading creator
Become a leading creator
Become a leading creator
Become a leading creator
Become a leading creator
Become a leading creator
Become a leading creator
Become a leading creator
Become a leading creator
Become a leading creator
Become a leading creator